Hải quan Lạng Sơn những mốc son lịch sử

 

          Lạng Sơn là một tỉnh miền núi nằm ở cửa ngõ phía Đông Bắc Tổ quốc với đường biên giới dài trên 230 km, điểm đầu của con đường huyết mạch QL1A nối Việt Nam với Trung Quốc và từ đó đến với các nước Đông Bắc Á và châu Âu. Đồng thời cũng là con đường quan trọng nối Trung Quốc với các nước ASEAN. Chính bởi địa thế quan trọng này cùng với chính sách mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế của Chính phủ và việc bình thường hóa quan hệ giữa hai nước Việt Nam- Trung Quốc. Trong những năm qua hoạt động xuất nhập khẩu, xuất nhập cảnh đi qua địa bàn tỉnh ngày càng nhộn nhịp và phát triển .

          Với chức năng nhiệm vụ được giao Hải quan Lạng Sơn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc xay dựng hình ảnh, đất  nước con người Việt Nam luôn thân thiện và cởi mở trong mắt bạn bè quốc tế.

          Được thành lập từ năm 1953 trải qua hơn 60 năm xây dựng, trưởng thành và phát triển, Hải quan Lạng Sơn đã không ngừng lớn mạnh và trưởng thành với tổ chức bộ máy ban đầu chỉ có 18 cán bộ, công chức làm nhiệm vụ tiếp nhận hàng hóa viện trợ và thu thuế XNK ở 3 đơn vị nhỏ lẻ đến nay đã có trên 400 cán bộ, công chức, người lao động dược bố trí ở trên 20 đơn vị thuộc và trực thuộc quản lý địa bàn được phân công đảm nhiệm ở 02 cửa khẩu quốc tế; 01 cửa khẩu chính và 9 cửa khẩu phụ tiếp giáp với tỉnh Quảng Tây - Trung Quốc. Hải quan Lạng Sơn đã không ngừng vượt khó, nỗ lực hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao. Lịch sử ngành Hải quan Việt Nam đã ghi nhận, Hải quan tỉnh Lạng Sơn là một trong những đơn vị được hình thành từ rất sớm, đồng thời cũng là một trong những đơn vị tích cực đi đầu trong thực hiện cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin vào nghiệp vụ, hiện đại hoá hải quan.

           Khái quát quá trình phát triển của Hải quan Lạng Sơn qua các thời kỳ như sau:

           Thời kỳ 1953 - 1964

         Sau thắng lợi của Chiến dịch Biên giới Thu Đông năm 1950, Chính phủ lâm thời Việt Nam dân chủ cộng hòa đã giành được quyền kiểm soát biên giới Việt – Trung, đây là một trong những biên giới quan trọng nhất của Tổ quốc Việt Nam mạn phía Bắc nên việc khai thông biên giới đã cho chúng ta cơ hội tiếp nhận được cầu viện trợ. Để kiểm soát được tình hình xuất nhập khẩu hàng hóa và thu thuế xuất nhập khẩu ở biên giới Việt Trung, mùa hạ năm 1952 (ngày 1/5/1952) Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký Điều lệ tạm thời về hàng xuất nhập khẩu và thu thuế ở Biên giới Việt – Hoa (số 167). Điều lệ này đã quy định việc xuất nhập khẩu hàng hóa qua 4 tỉnh gồm Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang và Lào Cai phải đi qua những địa giới mà văn bản quy định. Theo đó, ở Lạng Sơn, tất cả hàng hóa xuất nhập khẩu phải đi qua ba điểm đó là: Chi Ma, Đồng Đăng và Bình Nhi. Việc thu thuế xuất nhập khẩu và kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu sẽ do cơ quan Thuế (thuộc Bộ Tài chính) phụ trách.

          Tuy nhiên phải chính thức đến ngày 10/9/1053, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Nghị định 206/TC-NĐ tại khoản 9- Điều 1 có quy định “ thành lập Chi sở Thuế xuất nhập khẩu biên giới Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai trực thuộc Sở Thuế đặt dưới quyền lãnh đạo của Ủy ban kiểm chính hành chính và Ty quản lý xuất nhập khẩu Lạng Sơn, Cao Bằng, Hà Giang, Lào Cai” mới chính thức đánh dấu sự ra đời của Hải quan Lạng Sơn.

          Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa bắt đầu bắt tay vào xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, Chính phủ giao cho Bộ Công thương quản lý hoạt động ngoại thương và thành lập Sở Hải quan (tách ngành Thuế xuất, nhập khẩu ra khỏi ngành Thuế – Bộ Tài chính) thuộc Bộ Công thương. Ngày 21/2/1955, Bộ Công thương đã ban hành Nghị định số 21/BCT/KB/NĐ quyết định thành lập một số Chi sở Hải quan, trong đó có Chi sở Hải quan Lạng Sơn. Tiếp đó, Nghị định số 73/BCT/KB/NĐ được Bộ Công thương ban hành ngày 06/4/1955 đã quy định rõ về chức năng nhiệm vụ của Hải quan. Theo đó, ngành Hải quan trong thời kỳ này ngoài việc chấp hành những thể lệ về XNK còn thực hiện việc kiểm nghiệm hàng hóa xuất nhập khẩu, đặc biệt là kiểm soát việc chống buôn lậu. Thời kỳ này hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn biên giới Việt Trung ( thuộc địa bàn Lạng Sơn) bắt đầu gia tăng chủ yếu là hàng hóa  làm thủ tục qua Ga Đồng Đăng  gồm hàng buôn bán giữa Việt Nam và các nước XHCN, hàng viện trợ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Miền Bắc Việt Nam và cuộc đấu tranh giải phóng Miền Nam.

          Ngoài việc mở các cửa khẩu chính, Nhà nước còn chủ trương mở một số cửa khẩu tiểu ngạch để cư dân vùng biên giới Việt – Hoa được qua lại mua bán, trao đổi các hàng hóa thiết yếu nhằm phục vụ nhu cầu đời sống và sản xuất hàng ngày. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để một số phần tử đầu cơ, trục lợi, buôn bán hàng hóa gây nhiễu loạn thị trường và gây mất ổn định vùng biên giới. Để giữ gìn trật tự việc buôn bán qua lại biên giới và chống buôn lậu, ngày 7 tháng 8 năm 1957, Thủ tướng Chính phủ ra thông tư 5294/TN nhằm quản lý việc buôn bán qua biên giới và chống buôn lậu ở biên giới Việt – Trung.

          Tuy nhiên, quy định về chống buôn lậu trong văn bản trên vẫn còn rất sơ khai, chưa quy định cụ thể và chi tiết về quyền hạn và trách nhiệm của cơ quan hải quan cũng như nhân viên hải quan. Do đó, ngày 27/02/1960, Hội đồng Chính phủ ra Nghị định số 03/CP ban hành điều lệ Hải quan. Điều lệ này được coi là văn bản pháp quy có tính pháp lý cao và là cơ sở cho Hải quan thực hiện nhiệm vụ trong một thời gian dài. Điều lệ này được ban hành đã đánh dấu sự phát triển của Hải quan lên một tầm cao mới với những nhiệm vụ mới khó khăn hơn nhưng cơ hội cũng rộng mở hơn. Thời kỳ này, Hải quan Lạng Sơn đã có 2 cửa khẩu quốc tế: đường sắt là Ga Đồng Đăng và cửa khẩu đường bộ Hữu Nghị đón tiếp hàng trăm lượt khách qua lại giao thương mỗi ngày. Do đó, ngoài việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý, Hải quan Lạng Sơn còn không ngừng cải tiến các thể lệ thủ tục và quy trình hóa nghiệp vụ cho cán bộ.

          Kể từ đó, Hải quan Việt Nam được xác định là công cụ bảo đảm thực hiện đúng đắn chế độ Nhà nước độc quyền ngoại thương, ngoại hối, thi hành chính sách thuế quan (thu thuế hàng hóa phi mậu dịch) tiếp nhận hàng hóa viện trợ và chống buôn lậu qua biên giới. Do đó, Chính phủ quyết định chuyển Sở Hải quan sang Bộ Ngoại thương. Theo đó, ngày 17/02/1962 Bộ Ngoại thương có Quyết định 490/BNT/QĐ/TCCB đổi tên các Chi Sở Hải quan địa phương, theo đó Chi Sở Hải quan Lạng Sơn được đổi thành Chi cục Hải quan Lạng Sơn.

           Thời kỳ 1964 – 1978

          Nhằm chặt đứt con đường viện trợ từ các nước XHCN vào miền Bắc và nguồn chi viện từ miền Bắc vào miền Nam, ngày 05/8/1964, đế quốc Mỹ bắt đầu mở chiến dịch leo thang chiến tranh, điên cuồng bắn phá miền Bắc nhằm phong tỏa các cảng biển, cảng sông…Tuy nhiên, chúng không thể chạm được đến cửa ngõ biên giới phía Bắc Việt Nam, do vậy Lạng Sơn trở thành đầu mối của cả nước trong việc tiếp nhận, phân phối hàng hóa viện trợ của Liên Xô, Trung Hoa và các nước XHCN khác để cung cấp cho chiến trường miền Nam những mặt hàng thiết yếu nhằm phục vụ cho công cuộc giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước như: vũ khí, đạn dược, lương thực, thực phẩm…

          Để đảm bảo hàng hóa được vận chuyển an toàn đến đúng địa điểm tập kết mà Đảng và Nhà nước quy định, suốt 11 năm ròng (1964 – 1975), các cán bộ trong Chi cục hải quan Lạng Sơn thực hiện nhiệm vụ theo phương châm “đón hàng xuất, theo hàng nhập”, nỗ lực không quản ngày đêm để hàng hóa được thông quan nhanh chóng, an toàn. Do đó, hàng vạn lượt phương tiện, hàng triệu lượt khách xuất nhập cảnh, hàng triệu tấn hàng hóa đã được nhanh chóng đưa đến các địa chỉ cần thiết để phục vụ tích cực cho sản xuất và chiến đấu, góp phần không nhỏ vào công cuộc thống nhất đất nước.

          Tại các cửa khẩu tiểu ngạch, mặc dù ưu tiên cho hàng hóa được xuất nhập cảnh nhanh chóng, để người dân vùng biên qua lại trao đổi hàng hóa được thuận tiện nhưng công tác kiểm soát, chống buôn lậu vẫn được quan tâm sát sao. Do công tác tuyên truyền được chú trọng và thực hiện nghiêm các quy định trong Điều lệ hải quan nên số lượng người vượt biên buôn lậu đã giảm đáng kể nhưng các cán bộ hải quan vẫn bám sát địa bàn hàng ngày, nhằm đảm bảo trật tự biên giới và hiệu quả kinh tế trong nước.

          Sau khi miền Nam được giải phóng hoàn toàn, thống nhất đất nước, hải quan Lạng Sơn lại cùng hải quan cả nước đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, đào tạo cán bộ, chấn chỉnh các mặt nghiệp vụ, đơn giản thủ tục giấy tờ, rèn luyện cách làm việc mới, phấn đấu trở thành đơn vị vững mạnh về tổ chức, chặt chẽ về luật lệ, thông thạo về nghiệp vụ để có đủ khả năng phục vụ tốt cho hoạt động XNK, đấu tranh chống buôn lậu góp phần tích cực bảo vệ kinh tế đối ngoại, giữ gìn an ninh trật tự an toàn xã hội.

          Năm 1975, hai tỉnh Cao Bằng- Lạng Sơn hợp nhất thành tỉnh Cao Lạng nên cơ quan hải quan lúc này đổi tên là Chi cục Hải quan Cao Lạng- trụ sở đóng tại thị xã Cao Bằng. Việc hợp nhất chỉ liên quan đến tổ chức Hải quan tỉnh, còn các cửa khẩu, các Đội kiểm soát nhiệm vụ không có gì thay đổi. Mãi đến năm cuối năm 1978 (ngày 29/12/1978) tái lập lại tỉnh Lạng Sơn, Hải quan Lạng Sơn lại trở về tên cũ, Chi cục Hải quan Lạng Sơn.

          Thời kỳ 1979 – 1985

          Ngày 17/2/1979, chiến tranh biên giới nổ ra trên toàn tuyến biên giới phía Bắc, để ngăn ngừa quân địch tấn công, Trung ương đã cho đóng cửa toàn bộ các cửa khẩu ở khu vực này. Thời gian này, toàn bộ lực lượng hải quan của tỉnh được thu về một mối- lập thành Đội kiểm soát hải quan lưu động để chống buôn lậu nội địa và hàng tâm lý nhập lậu. Do tầm hoạt động bị thu hẹp nên Trung ương có chủ trương giải thể hải quan các tỉnh biên giới phía Bắc, song UBND tỉnh Lạng Sơn đã đề nghị được duy trì lực lượng Hải quan Lạng Sơn bằng ngân sách của tỉnh, bởi vai trò đặc biệt của hải quan trong việc bảo vệ biên giới quốc gia. Sau khi được Trung ương đồng ý, UBND tỉnh Lạng Sơn đã chính thức giao nhiệm vụ cho các cán bộ xuống các địa bàn công tác. Lúc này lực lượng hải quan Lạng Sơn chỉ còn 17 người, mặc dù ít nhưng hầu hết là cán bộ trẻ, khỏe, đã qua đào tạo chính quy nên đã hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được tỉnh giao.

          Sau chiến tranh biên giới 1979 kết thúc Hải quan Lạng Sơn vẫn hoạt động theo chỉ đạo của UBND tỉnh. Mãi đến năm 1984, trước yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Hội đồng Bộ trưởng đã ra Nghị định số 139/HĐBT quy định lại nhiệm vụ quyền hạn của tổ chức Hải quan Việt Nam. Theo đó thành lập Tổng cục Hải quan là cơ quan thuộc Hội đồng Bộ trưởng, khôi phục và thành lập thêm hải quan các tỉnh. Chi cục Hải quan tỉnh được đổi tên gọi là Hải quan tỉnh; Trạm hải quan cửa khẩu đổi tên thành Hải quan cửa khẩu, riêng Đội kiểm soát không thay đổi. Nhiệm vụ của Hải quan Lạng Sơn trong thời kỳ này là: Kiểm tra và quản lý hàng hóa, ngoại hối, và các loại công cụ vận tải xuất nhập qua biên giới nước Cộng hòa XHCN Việt Nam; Thi hành chính sách thuế XNK; Ngăn ngừa và chống các hành vi vi phạm Luật lệ Hải quan và các luật lệ khác liên quan đến việc XNK; Chống các hoạt động buôn lậu vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới nhằm đảm bảo đúng đắn chính sách nhà nước, độc quyền ngoại thương, ngoại hối, góp phần bảo vệ chủ quyền quốc gia, an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phục vụ công tác đối ngoại của Đảng và Nhà nước.       

          Thời kỳ 1986-2000

          Thời kỳ này, việc buôn bán qua lại giữa 2 nước Việt- Trung trên tuyến biên giới phía Bắc nói chung và biên giới Lạng Sơn nói riêng đã tăng lên nhanh chóng. Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ Tổng cục Hải quan đã quyết định thành lập thêm cho Hải quan Lạng Sơn một Đội kiểm soát cơ động số 2 Đồng Đăng nâng tổng số biên chế cán bộ, công chức của Hải quan Lạng Sơn lên đến 50 người (năm 1986); 70 người (năm 1987).

          Năm 1988, Ban bí thư TW Đảng ra Chỉ thị 118 cho phép mở cửa biên giới để cư dân các xã giáp biên được phép qua lại thăm thân nhân và trao đổi hàng hóa phục vụ nhu cầu sinh hoạt đời sống và sản xuất hàng ngày của cư dân biên giới- đây là một chủ trương đúng đắn hợp lòng dân. Tuy nhiên, chủ trương đúng đắn trên của Đảng đã bị một số đầu nậu lợi dung để buôn lậu hàng cấm, hàng tâm lý gây mất ổn định cho an ninh chính trị và sản xuất trong nước. Để thực hiện tốt các Chỉ thị số 32, 84, 133 của Hội đồng Bộ trưởng về việc chấn chỉnh và chỉ đạo về việc qua lại biên giới thăm thân và trao đổi hàng hóa. Tỉnh ủy, UBND tỉnh và các ngành liên quan đã thống nhất lập thêm các Trạm kiểm soát liên hợp vào đầu năm 1989, để kiểm soát người và hàng hóa trao đổi qua biên giới, thu thuế đối với các loại hàng phải chịu thuế. Trong đó, lực lượng hải quan được coi là một lực lượng nòng cốt tham gia vào công tác kiểm soát hàng hóa xuất, nhập qua các Trạm kiểm soát liên hợp tại các điểm Dốc Quýt, Khưa Đa... Do làm tốt nhiệm vụ được giao phó nên sau một thời gian tham gia lực lượng liên ngành tại Trạm kiểm soát liên hợp, UBND tỉnh đã chính thức giao nhiệm vụ kiểm soát hàng hóa và thu thuế XNK tại Trạm kiểm soát cho lực lượng Hải quan. Đồng thời, Tổng cục Hải quan cũng quyết định thành lập thêm 5 Đội kiểm soát Hải quan biên giới gồm: Chi Ma, Tân Thanh, Khưa Đa, Cốc Nam, Hữu Nghị Quan, nâng bộ máy biên chế của lực lượng Hải quan Lạng Sơn từ 70 người (năm 1987) lên 100 người (năm 1990). Được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tổng cục Hải quan, của Tỉnh ủy và UBND tỉnh Lạng Sơn và sự phối hợp tích cực của các ngành hữu quan, lực lượng kiểm soát hải quan tỉnh đã ngăn chặn, bắt giữ, xử lý hàng ngàn vụ buôn lậu trái phép hàng hóa qua biên giới trị giá hàng trăm triệu đồng nộp ngân sách Nhà nước.

          Cùng với việc bình thường hóa quan hệ giữa 2 nước Việt Nam - Trung Quốc, hoạt động XNK qua biên giới Việt - Trung trở nên nhộn nhịp hơn. Nhất là từ năm 1991, khi các khung pháp lý được 2 nước Việt Nam – Trung Quốc chính thức xác nhận. Các hoạt động chuyển khẩu, tạm nhập, tái xuất, gia công, nhập SX hàng XK, các công ty liên doanh được mở rộng nhanh chóng, kéo theo đó là một loạt các hoạt động XNK, thu thuế XNK, đầu tư cơ sở hạ tầng... phát sinh và phát triển. Đó vừa là điều kiện, cơ hội cho tỉnh Lạng Sơn phát triển kinh tế xã hội nói chung, đồng thời cũng là sự thách thức đối với các cán bộ, chiến sĩ Hải quan tỉnh Lạng Sơn trong công tác kiểm soát chống buôn lậu và thu thuế trên đường biên giới quốc gia. Vì hoạt động buôn bán hàng cấm, hàng tâm lý lan tràn khắp nơi, nhất là các đối tượng buôn lậu bất chấp các thủ đoạn, sẵn sàng chống trả quyết liệt nếu bị phát hiện, bắt giữ. Tấm gương hy sinh anh dũng của đồng chí Tô Anh Dũng tại chân núi Khưa Đa- sát biên giới là minh chứng hùng hồn cho sự quả cảm của Hải quan LẠng Sơn trong thời kỳ này. Đứng trước muôn vàn khó khăn, nguy hiểm nhưng các cán bộ, chiến sĩ Hải quan Lạng Sơn quyết không lùi bước, bằng các biện nghiệp vụ, bằng kinh nghiệm và lòng kiên trì, sáng tạo để ngăn chặn bắt giữ các loại hàng lậu, hàng cấm. Năm 1996 khi Nhà nước xóa bỏ giấy phép chuyến, thu hẹp mặt hàng quản lý bằng hạn ngạch đã tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế tham gia hoạt động XNK, đưa kim ngạch và số thu thuế qua địa bàn liên tục tăng. Qua đó đã góp phần đáng kể vào việc tăng thu cho ngân sách địa phương, ngân sách Trung ương đồng thời góp phần giữ vững ổn định chính trị, an ninh kinh tế và trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh. Kết quả từ năm 1994 đến năm 2000, kim ngạch, số thu thuế và công tác CBL qua địa bàn như sau:

          Kết quả các mặt công tác của Hải quan Lạng Sơn từ năm 1994-2000

 

STT

Năm thực hiện nhiệm vụ

Tổng kim ngạch XNK

(tỷ đồng VN)

Số thu thuế

(tỷ đồng VN)

CBL & GLTM (vụ/trị giá (tỷ đồng VN)

1

1994

2.119,3

109,2

450/5,2

2

1995

2.960

169,1

1.009/5,8

3

1996

3.393

178

897/6,1

4

1997

3.820,1

166

1107/6,2

5

1998

4.249,2

163,8

1005/8,5

6

1999

4.960,9

311,2

683/9,2

7

2000

805,5 triệu USD

892

591/8,2

           

           Thời kỳ 2001-2005

          Luật Hải quan được Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt Nam khóa X thông qua năm 2001 và bắt đầu có hiệu lực từ năm 2002 đã đưa công tác Hải quan lên một tầm cao mới, rõ ràng và minh bạch hơn. Đây được xem là bước cải tiến lớn, tạo hành lang pháp lý cao nhất cho toàn Ngành trong lĩnh vực quản lý Nhà nước về Hải quan, phục vụ tối đa vào sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước.

          Ngày 4/9/2002, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định số 113/2002 QĐ/TTg về việc chuyển Tổng cục Hải quan trở về với Bộ Tài chính. Kể từ đây, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan, Cục Hải quan Lạng Sơn đã cùng với Hải quan cả nước chấn chỉnh, kiện toàn lại toàn bộ tổ chức bộ máy, vươn lên cải cách triệt để theo đúng hướng hiện đại của Hải quan thế giới. Do đó, công tác bồi dưỡng, đào tạo các cán bộ công chức hải quan cũng theo chiều hướng mới; Những các cán bộ có trình độ, có tâm, có tầm nhìn để thực hiện công cuộc cải cách thủ tục hành chính, cải tiến quy trình nghiệp vụ, thực hiện Hiện đại hóa Hải quan sẽ được lựa chọn, nhằm xây lực lượng đủ mạnh đáp ứng được những yêu cầu nhiệm vụ mới. Đồng thời, cũng thanh lọc những cán bộ tha hóa, biến chất, mượn chiếc áo ngành làm những việc sai trái.

          Sau hai vụ việc sai phạm thông qua chính sách hoàn thuế VAT ở Tân Thanh và vụ án buôn lậu Hang Dơi (năm 2001, 2002), tất cả các cán bộ trong Cục Hải quan Lạng Sơn, từ lãnh đạo đến nhân viên đều nung nấu một quyết tâm gây dựng lại uy tín, danh dự, gây dựng lại hình ảnh người chiến sĩ Hải quan Việt Nam nói chung, Hải quan Lạng Sơn nói riêng chính quy, hiện đại, kỷ cương và liêm chính.

          Tiếp theo Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Nghị định 96/NĐ ngày 9/11/2002 về việc quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tổng cục Hải quan (TCHQ). Theo đó, các đơn vị Hải quan cửa khẩu đổi thành các Chi cục Hải quan cửa khẩu; các cơ quan tham mưu gồm các phòng chức năng: Văn phòng, Phòng Nghiệp vụ, phòng Tổ chức cán bộ, phòng Thanh tra, phòng Tham mưu CBL và xử lý, phòng kiểm tra sau thông quan (STQ).

          Được sự quan tâm chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Nguyễn Sinh Hùng- nguyên Bộ trưởng Bộ Tài chính, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn khẩn trương triển khai xây dựng Đề án “Củng cố, xây dựng và phát triển Cục Hải quan Lạng Sơn trong sạch vững mạnh giai đoạn 2003-2005 và định hướng trong những năm tiếp theo” (đề án mang mã số LS 01-004) với mục tiêu chung xuyên suốt là: “Đủ về số lượng, mạnh về chất lượng, trong sạch nội bộ và tinh thông nghiệp vụ”. Nội dung Đề án xác định 9 giải pháp chủ yếu kèm theo các kế hoạch cụ thể trong đó tập trung vào giải pháp củng cố về bộ máy tổ chức; chống các tiêu cực nhũng nhiễu trong đội ngũ cán bộ, công chức Hải quan Lạng Sơn qua việc tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho CBCC, tăng cường thanh tra kiểm tra nội bộ; kiên quyết xử lý nghiêm đối với các biểu hiện tiêu cực; thực hiện đào tạo, luân chuyển và phân công bố trí cán bộ theo hướng chuyên sâu… Sau một thời gian ngắn triển khai thực hiện Đề án, Cục Hải quan Lạng Sơn dần từng bước ổn định được tình hình khắc phục khó khăn, xây dựng được một tập thể đơn vị vững mạnh, đoàn kết theo đúng mục tiêu của Đề án lớn đã đề ra.

          Kết quả các mặt công tác của Hải quan Lạng Sơn từ năm 2001 – 2005

 

STT

Năm thực hiện nhiệm vụ

Hành khách XNC (lượt)

Số lượng tờ khai XNK

(bộ)

Tổng kim ngạch XNK

(triệu USD)

Số thu thuế

(tỷ đồng VN)

CBL & GLTM (vụ/trị giá (tỷ đồng VN)

1

2001

62.250

35.332

624,3

865,6

568/13,3

2

2002

98.014

36.156

270,4

445,7

364/5,8

3

2003

112.619

31.272

234,7

411,2

545/10,3

4

2004

140.974

30.377

307,2

433,9

576/8,9

5

2005

161.152

38.490

402,7

597,6

627/19,2

          

          Thời kỳ 2006-2010

          Sau 5 năm triển khai thực hiện Luật Hải quan, ngày 01/01/2006 Luật Hải quan sửa đổi, bổ sung chính thức có hiệu lực thi hành. Với mục tiêu thực hiện phương châm “Thuận lợi - Tận tụy – Chính xác” ngành Hải quan đã thực hiện quản lý hải quan theo phương pháp hiện đại đó là áp dụng quản lý rủi ro, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”… Cùng với các đơn vị trong toàn ngành, Hải quan Lạng Sơn đã triển khai thực hiện chương trình cải cách hiện đại hóa hải quan theo Kế hoạch 810/QĐ-BTC ngày 16/3/2004 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Cũng trong thời gian này, để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về Hải quan trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, Hải quan Lạng Sơn được Bộ Tài chính thành lập thêm Chi cục Hải quan QL các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Giang đã góp phần tăng thu cho ngân sách địa phương, thu hút Doanh nghiệp đầu tư, đáp ứng yêu cầu cải cách phát triển hội nhập kinh tế quốc tế.

          Năm 2007 Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn có sự thay đổi lớn về bộ máy nhân sự cấp Cục. Đây cũng là năm Luật Quản lý thuế có hiệu lực thi hành do đó góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý thuế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, rõ ràng, minh bạch hóa. Đẩy cũng là năm, Hải quan Lạng Sơn lựa chọn để “thực hiện kỷ luật, kỷ cương hành chính, đẩy mạnh việc cải cách thủ tục hành chính trong công tác quản lý nhà nước về Hải quan”. Trong đó, việc cải cách được tập trung thực hiện ở 3 lĩnh vực chủ yếu là cải cách về con người, cải cách quy trình thủ tục và đầu tư trang thiết bị phục vụ  công tác”.

          Tiếp đà thành công, sang năm 2008, Hải quan Lạng Sơn đã chủ động xây dựng và được Tổng cục Hải quan phê duyệt “Kế hoạch cải cách, phát triển và hiện đại hóa Hải quan Lạng Sơn giai đoạn 2008-2010, định hướng đến năm 2020” ban hành kèm theo Quyết định 1234/QĐ-TCHQ. Theo định hướng này, Hải quan Lạng Sơn đã thực hiện được những mục tiêu chiến lược ngắn hạn và trung hạn. Nhờ định hướng đúng nên kết quả công tác tăng dần theo các năm. Với Đề án đơn giản hóa thủ tục Hải quan của Tổng cục Hải quan, thủ tục thông quan bằng chương trình E – custom 4.0 đã rút ngắn được thời gian thông quan, tiết kiệm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp. Và Hải quan Lạng Sơn là một trong những đơn vị đầu tiên của ngành Hải quan triển khai thực hiện chương trình khai báo hải quan điện tử từ xa. Năm 2010 Hải quan Lạng Sơn tiếp tục mạnh dạn áp dụng thủ tục hải quan điện tử cho tất cả các đơn vị hải quan thuộc và trực thuộc.

          Kết quả các mặt công tác của Hải quan Lạng Sơn từ năm 2006-2010 như sau:

STT

Năm thực hiện nhiệm vụ

Hành khách XNC (lượt)

Số lượng tờ khai XNK

(bộ)

Tổng kim ngạch XNK

(triệu USD)

Số thu thuế

(tỷ đồng VN)

CBL & GLTM (vụ/trị giá (tỷ đồng VN)

1

2006

239.428

46.403

574

618,9

481/12,26

2

2007

443.166

60.401

1058

1064,4

509/9

3

2008

572.405

72.790

1617,7

1992,4

435/9,9

4

2009

645.932

87.319

1777,5

1636,2

586/14,9

5

2010

762.277

89.295

2.735,5

2.278,1

503/4,9

          

            Thời kỳ 2011 đến nay

          Từ thành công của “Kế hoạch cải cách, phát triển hiện đại hóa Hải quan Lạng Sơn giai đoạn 2008-2010”, Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn đã đặt ra mục tiêu trọng tâm là triển khai tiếp giai đoạn 2 của Kế hoạch (giai đoạn 2011-2015) và định hướng đến năm 2020. Kế hoạch của giai đoạn này vẫn là tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính,  hiện đại hóa hải quan đặc biệt là việc triển khai có hiệu quả thủ tục hải quan điện tử đối với hoạt động XNK của các doanh nghiệp qua địa bàn.

          Với mục tiêu thi đua lập thành tích chào mừng kỷ niệm 60 năm thành lập Hải quan Lạng Sơn (10/9/1953-10/9/2013). Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn đã quyết liệt chỉ đạo các đơn vị thuộc và trực thuộc tăng cường kỷ cương, kỷ luật; nâng cao hiệu quả công tác quản lý rủi ro; tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, đẩy mạnh phong trào thi đua, phấn đấu hoàn thành chỉ tiêu thu NSNN của năm. công tác cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh triển khai thủ tục hải quan điện tử theo Nghị định 87/2012/NĐ-CP theo quy trình mới.

          Tiếp tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, thủ tục Hải quan nâng cao hiệu quả quản lý hải quan đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu để tiến tới Cơ chế Một cửa quốc gia, Cơ chế Một cửa ASEAN, được sự hỗ trợ của Chính phủ Nhật Bản, ngành Hải quan tiến hành kế hoạch triển khai Hệ thống VNACCS/VCIS trên toàn quốc thay hệ thống E – custom 4.0. Tháng 4/2014, Hải quan Lạng Sơn lại là một trong những đơn vị đầu tiên được chọn để chính thức triển khai quy trình thủ tục mới trên Hệ thống VNACCS/VCIS. Đồng thời để đáp ứng yêu cầu quản lý, Tổng cục Hải quan đã ban hành Quyết định thành lập 03 Đội giám sát Hải quan tại các Chi cục Hải quan Chi Ma, Cốc Nam, Hữu Nghị nhằm tạo thuận lợi cho công tác giám sát hàng hóa tại các bãi hàng hóa có vị trí nằm ngoài khu vực cửa khẩu.

          Ngày 17/4/2014, UBND tỉnh Lạng Sơn đã ký Quyết định số 482/QĐ-UBND về việc xác định tên gọi các cửa khẩu phụ và xác lập phạm vi khu vực cửa khẩu. Theo đó, các cửa khẩu phụ, lối mở như Nà Nưa, Bình nghi (Tràng định), Na Hình (Văn Lãng), Pò Nhùng, Co Sâu (Cao Lộc), Co Sa (Lộc Bình) đã được chính thức đi vào hoạt động, tạo điều kiện cho các hoạt động biên mậu qua biên giới phát triển, tạo thuận lợi cho hàng hóa XNK qua địa bàn, tăng kim ngạch, tăng số thuế, thu phí cho ngân sách Nhà nước nhất là mặt hàng xuất khẩu nông, lâm, hải sản của ta sang thị trường Trung Quốc.

          Kết quả các mặt công tác của Hải quan Lạng Sơn từ năm 2011 – 2014

STT

Năm thực hiện nhiệm vụ

Hành khách XNC (lượt)

Số lượng tờ khai XNK

(bộ)

Tổng kim ngạch XNK

(triệu USD)

Số thu thuế

(tỷ đồng VN)

CBL & GLTM (vụ/trị giá (tỷ đồng VN)

1

2011

791.552

102.551

3.533,2

2.601,8

656/18,4

2

2012

749.588

119.834

4.867

2.416,8

648/15,7

3

2013

807.997

84.728

2.417,5

2.524,2

558/14

4

2014

667.121

93.708

3.330

4.456,8

616/8,97

 

          Kết luận

          Qua hơn 60 năm phấn đấu xây dựng và phát triển, Cục Hải quan tỉnh Lạng sơn đã vinh dự được các cấp ghi nhận những thành tích với nhiều phần thưởng xứng đáng. Trong đó, phần thưởng cao quý nhất là Cờ thi đua của Chính phủ năm 2009, Huân chương Lao động Hạng III do Chủ tịch nước trao tặng năm 2011. Riêng 5 năm gần đây (2010-2015) đã có 1.738 lượt cá nhân được tặng danh hiệu “Lao động tiên tiến”; 529 lượt cá nhân được tặng danh hiệu “Chiến sỹ thi đua cơ sở”; 72 lượt cá nhân được tặng danh hiệu “Chiến sỹ thi đua ngành Tài chính”; 30 lượt tập thể và 283 lượt cá nhân được tặng Giấy khen cấp Cục; 18 lượt cá nhân được UBND tỉnh Lạng Sơn tặng Bằng Khen; 90 lượt cá nhân được tặng bằng khen cấp Bộ; 49 lượt cá nhân được tặng kỷ niệm chương ngành Tài chính; 10 lượt tập thể và 27 lượt cá nhân được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ; 08 tập thể và 25 lượt cá nhân được tặng Huân chương Lao động Hạng Ba.

          Đạt được kết quả trên, ngoài sự cố gắng, nỗ lực của Lãnh đạo và cán bộ, công chức Cục Hải quan tỉnh Lạng Sơn còn nhờ sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo Bộ Tài chính, Tỉnh Ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn và của Tổng cục Hải quan; sự hỗ trợ giúp đỡ của các đơn vị trong ngành Hải quan, của các Sở, Ban, Ngành tại địa phương.

          Kỷ niệm 70 năm thành lập ngành Tài chính, cùng với các đơn vị trong hệ thống tài chính, cán bộ, công chức người lao động của Hải quan Lạng Sơn vô cùng vinh dự và tự hào về truyền thống vẻ vang của ngành, về những đóng góp của ngành Hải quan vào sự phát triển chung của Hệ thống ngành Tài chính cũng như đối với  sự nghiệp đổi mới đất nước, sự nghiệp xây dựng quê hương Lạng Sơn giàu mạnh.

          Với lòng tin tưởng sâu sắc vào thắng lợi của sự nghiệp đổi mới, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự quan tâm chỉ đạo của Bộ Tài chính, TCHQ, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Lạng Sơn, sự phối hợp các cấp, các Ngành và sự ủng hộ của cộng đồng Doanh nghiệp, của nhân dân, với kinh nghiệm và truyền thống trên 60 năm hoạt động, Cục Hải quan Lạng Sơn quyết tâm vượt qua mọi khó khăn thử thách, hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó. /.

 

Địa chỉ: Số 52 đường Lê Đại Hành, P. Vĩnh Trại, TP. Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn
Điện thoại: (025) 3 873 721 | Fax: (025) 3 872 281
Website: http://www.lscustoms.gov.vn - http://www.haiquan.langson.gov.vn
Email: banbientapls@customs.gov.vn